Eindhoven
Over de kunst van je vlucht missen, het schimmenspel op je tijdlijn, en de vraag of elke moeilijke periode een diagnose nodig heeft.
Zeven jaar en een halve millimeter prefrontale cortex geleden bracht mijn broer me naar Schiphol. We woonden al een paar jaar niet meer samen onder één dak, en twee jongens die elkaar nog weleens de trap af duwden, hielpen elkaar nu op weg. Het is makkelijker om van elkaar te houden met een beetje afstand.
Een uur voor vertrek zette Lucas me af bij P1; ik had toch geen ruimbagage bij me. Eenmaal in de vertrekhal kon ik de vlucht niet vinden op het bord. Ik wreef nog eens in m'n ogen, en zag tot mijn opluchting dat ik naar Arrivals had staan turen.
Ik liep onder het bord door, legde m'n hoofd opnieuw in m'n nek en speurde de rijen af. Nog altijd geen spoor van London Stansted. Met 55 minuten op de klok greep ik nu maar m'n mobiel, en zocht ik m'n vluchtgegevens op.
Ja hoor, de juiste dag. En het juiste tijdstip. Maar, uhhhh, mijn vlucht vertrok uit Eindhoven.
Lange tijd dacht ik dat volwassen worden draaide om het vermijden van dit soort comfortcalamiteiten. Grote mensen worden niet gegrepen door het noodlot, want grote mensen plannen vooruit (en staan twee uur te vroeg op het vliegveld). Ik moest gewoon beter m’n best doen.
Zeven jaar later kan ik niet anders dan concluderen dat dit plan grandioos is mislukt. Misschien heb ik niet genoeg m’n best gedaan, dat geloof ik onmiddellijk. Maar inmiddels klamp ik me vast aan een andere strategie. Maak van tegenslagen in je leven een komedie.
Gemiste vluchten, verloren koffers, gestolen fietsen, lekke banden, gecrashte laptops, wijnvlekken in witte broeken, treinen die vertrekken van spoor 4b terwijl jij op 4a staat, telefoons in de gracht, AirPods in de wc; de meeste stress die daarbij komt kijken, doen we onszelf aan. Balen is rente betalen over pech die al is afgelost.
Misschien neem je jezelf gewoon te serieus. Wie elke dag in zijn leven ervaart als een scène van Ingmar Bergman, hoeft niet raar op te kijken dat hij zwaarmoedig wordt. Maar behandel je jouw avontuur als een aflevering van Fawlty Towers, dan is elk ongeluk een goed verhaal. Met die lichtvoetigheid kan (haast) niks je opbreken.
Onder de streep heb ik aan die dag op het verkeerde vliegveld inmiddels meer plezier dan leed beleefd.
Vers van de pers
Het reddingsplan van Thomas Piketty is onnodig, onwenselijk en onhaalbaar. Ik schreef er in deze nieuwsbrief al eens kort en kritisch over, waarop een paar oplettende lezers om een uitgebreide bewijsvoering vroegen. U vraagt, wij draaien.
Leestip
Ego-kapitalisme. Sociale media zijn onder andere een gevecht om aandacht. Over de normale uitwisseling van ideeën heen is daardoor een schimmenspel komen te liggen dat puur draait om het baiten van mensen. Ons contact wordt er onecht van, betoogt Bas Heijne. Het deed me denken aan dit stuk, over hoe veel virale momenten in werkelijkheid uitgekiende stealthmarketingcampagnes zijn. Ik ben vooral benieuwd of en wanneer mensen daar genoeg van krijgen. Maar als ik zie hoeveel uren sommigen dagelijks gewillig door reclame (want dat is het) van influencers scrollen, dan denk ik dat de revolutie nog even op haar laat wachten.
Wie heeft het beter: Amerikanen of Europeanen? Martin Wolf schreef er in de Financial Times een koelbloedige beschouwing over. Met, zoals altijd, grafieken om je vingers bij af te likken.
Kladblok
Weerbaarheid: ik stuitte op een grafiek die laat zien dat jonge, progressieve mensen bij gewone tegenslag vaker denken dat ze een mentale aandoening hebben. Hier zit een interessant dilemma. Enerzijds is het pure winst dat mentale gezondheid bespreekbaar werd. Dat bespaart ons veel problemen ten opzichte van eerdere generaties. Anderzijds kan diezelfde woordenschat ten koste gaan van weerbaarheid. Wie het een tijd moeilijk heeft en daar een klinisch etiket op kan plakken, verklaart zichzelf al snel tot slachtoffer van de omstandigheden, en daar ben je lang niet altijd bij geholpen. Een moeilijke periode is soms gewoon een moeilijke periode. Hoe houd je mentale problemen bespreekbaar en kweek je tegelijkertijd weerbaarheid bij jonge mensen?
Dat was ‘m weer, ik wens je een hele fijne donderdag! Bij hoge uitzondering hoor je aankomende zondag weer iets van me.
PS. Als je deze nieuwsbrief de moeite waard vindt: een like of abonnement is lief.
Geen pol deze keer?
Dank ook voor het mentale stuk, een fijn gesprekspunt deze vakantie met mijn kinderen. Een oudere vriendin met een boeren achtergrond zei ooit tegen me dat we niet moeten vergeten onze kinderen te leren dat je soms de oogst ook moet binnenhalen als je er geen zin in hebt. Als het gaat regenen, en je hebt geen zin, is alles weg, dus hup, schouders eronder, máák zin. Daar denk ik vaak aan. En als docent hoor ik van ouders vaak, bij de vraag over studielast "het moet wel leuk blijven". En tegelijkertijd brengen studenten steeds vakers labels en mentale gesteldheid in waarom ze iets niet kunnen. Enerzijds vind ik dat zelfbewustzijn goed, maar onderhand domineert het de hele klas. Heo gaan we daarover het gesprek aan. Jouw stuk helpt me erbij. En dan bedenk ik me dat om een orkest te laten klinken, je wel ook zélf moet oefenen. Ik besef me we het niet alleen bij de jongeren moeten laten, maaar ook als ouders ons zelf moeten aan kijken; wat geven we hen mee? niet alles is maakbaar, en niet alles is even leuk, maar kan het wél worden als je soms zin máákt. Kijken naar wat je wél kan, ipv door een label/mentaal iets, wat je niet kan/lukt. Dank.